Uji i Ftohtë është një grup burimesh natyrore rreth 8 km në jug të Tepelenës, buzë rrugës Tepelenë–Gjirokastër. Uji del nga shkëmbinjtë gëlqerorë të luginës së Drinos dhe mbetet i ftohtë gjatë gjithë vitit. Që nga viti 2020 burimet janë monument natyror. Është ndalesa më e njohur për drekë dhe pushim në rrugën drejt Gjirokastrës dhe Sarandës.

Kushdo që ka udhëtuar drejt jugut e njeh këtë ndalesë: ajri freskohet befas, dëgjohet uji që rrjedh mes lisave dhe makinat ndalojnë një nga një. Ne punojmë dhe jetojmë pikërisht këtu, te burimet, ndaj kemi mbledhur gjithçka që na pyesin më shpesh vizitorët: ku ndodhet saktësisht, pse uji është kaq i ftohtë, çfarë historie ka dhe si ta shijoni më mirë vizitën.

Ku ndodhet Uji i Ftohtë i Tepelenës?

Burimet ndodhen në shpatin e majtë të luginës së Drinos, rreth 8 km në jug të qytetit të Tepelenës, pranë fshatit Lekël, pikërisht buzë rrugës nacionale SH4 që lidh Tepelenën me Gjirokastrën dhe kufirin në Kakavijë. Nuk ka nevojë të ecësh larg: burimet dhe ujëvarat e vogla janë disa hapa nga parkimi.

Pse uji është gjithmonë i ftohtë?

Uji i burimeve nuk vjen nga sipërfaqja. Shiu dhe bora që bien në malet e Kurveleshit futen në shkëmbinjtë gëlqerorë, qarkullojnë nëpër çarje dhe shpella nëntokësore dhe dalin në sipërfaqe pikërisht aty ku gëlqerorët takojnë shkëmbinjtë flishorë të luginës. Gjatë kësaj rruge të gjatë nën tokë, uji ruan një temperaturë të ulët dhe të qëndrueshme, ndaj në gusht duket akull, ndërsa në dimër nuk ngrin.

Burimet janë disa, jo një. Ato bashkohen në përrenj dhe ujëvara të vogla mes pemëve dhe derdhen në Drino, e cila pak më në veri derdhet në Vjosë. Pra, Uji i Ftohtë është pjesë e sistemit të lumit Vjosa, i cili që nga marsi 2023 është Park Kombëtar.

Monument natyror që nga viti 2020

Në vitin 2020, burimet e Ujit të Ftohtë u shpallën monument natyror, me një sipërfaqe prej rreth 1.5 hektarësh, nën kujdesin e Agjencisë Kombëtare të Zonave të Mbrojtura. Vlera e tyre është hidrologjike (burime të qëndrueshme gjatë gjithë vitit), gjeomorfologjike (kontakti gëlqeror–flish) dhe rekreative. Rreth burimeve rriten lisa, murriza dhe shkurre vendase.

Si ta ruajmë: mos lini plehra pas, mos lani makina apo enë direkt në burime dhe mbushni ujë vetëm me shishe të pastra. Është një vend i mbrojtur dhe i takon të gjithëve.

Historia dhe Ali Pasha

Burimet njihen dhe përdoren prej mbi 250 vjetësh. Tradita vendase e lidh zbulimin e tyre me Ali Pashë Tepelenën (1740–1822), sundimtarin e lindur në këtë zonë, i cili e ktheu Tepelenën në një nga qendrat e tij kryesore. Për shekuj me radhë, udhëtarët, barinjtë dhe karvanet që kalonin luginën e Drinos ndalonin këtu për t'u freskuar, ashtu si bëjnë sot makinat që udhëtojnë drejt jugut.

Çfarë të bëni te Uji i Ftohtë

• Pini dhe mbushni ujë direkt nga burimi. Shumë udhëtarë mbushin shishe për rrugën.
• Hani drekë mes ujit dhe pemëve. Kjo është arsyeja kryesore pse ndalojnë shumica. Në restorantin tonë gatuajmë kuzhinë tradicionale të jugut me produkte vendase.
• Pini një kafe në bar, me zhurmën e ujëvarave në sfond.
• Bëni fotografi të ujëvarave të vogla, sidomos në pranverë kur prurja është më e madhe.
• Ftohuni në ditët e nxehta. Në korrik dhe gusht, kur lugina kalon shpesh 35 °C, ky është vendi më i freskët në zonë.
• Përdoreni si bazë për kështjellën e Tepelenës, kështjellën e Leklit, raftingun në Vjosë, Kanionet e Nivicës dhe Gjirokastrën. Shikoni udhëzuesin tonë: Gjërat për të bërë në Tepelenë .

Kur ta vizitoni?

Uji i Ftohtë i Tepelenës apo Uji i Ftohtë i Vlorës?

Në Shqipëri ka dy vende të njohura me të njëjtin emër, dhe shpesh ngatërrohen:

Distanca mes tyre është rreth 1 orë e 30 minuta me makinë. Nëse po kërkoni hotelin Uji i Ftohtë, ne jemi në Tepelenë.

Gjithashtu, mos e ngatërroni vendin me ujin e paketuar "Tepelena", që mbushet në një fabrikë në zonë. Burimet e Ujit të Ftohtë janë monument natyror i hapur për këdo.

Ku të qëndroni te Uji i Ftohtë

Hotel Uji i Ftohtë ndodhet pikërisht te burimet, me dhoma dhe suita (disa me ballkon dhe pamje nga lumi), restorant, bar buzë ujit dhe parkim falas. Është një bazë e qetë për të eksploruar Tepelenën, Vjosën dhe Gjirokastrën pa qëndruar në qytet.

Pyetje të shpeshta

Lexoni më tej

• Lumi Vjosa: ku ndodhet, harta dhe ku të qëndroni
• Udhëzues për Gjirokastrën
• Ku të qëndroni në jug të Shqipërisë
• Historia e Hotel Uji i Ftohtë